Mali

Mali is een van de armste landen van Afrika. Het land maakte staatsgrepen mee in 2012, 2020 en 2021. Ook namen geweld en corruptie in het land toe. Jihadisten gebruikten de chaos om meer macht te krijgen – met succes. In de gebieden waar jihadisten actief zijn, worden christenen steeds gewelddadiger vervolgd. Ze vermoorden veel christenen, vallen kerken aan en vernielen of plunderen ze. Bezittingen van christenen worden verwoest.

Waarom worden christenen in Mali vervolgd?

In 2012 namen islamitische extremistische groeperingen vanuit het noorden de macht in tweederde van Mali over. Kerken werden platgebrand en christenen moesten de regio ontvluchten. De christelijke gemeenschap is daar nooit helemaal overheen gekomen. Christenen in dat gebied leven nog steeds met de dreiging van gewelddadige aanvallen, vooral als ze het evangelie delen.

Met de hulp van buitenlandse militairen kon de Malinese regering de opmars van de rebellen terugdringen. Toch is de invloed van de regering sindsdien beperkt. Sinds de staatsgrepen in 2020 en 2021 is Mali overgenomen door een militaire junta, die de democratisch gekozen regering omver wierp.

De junta probeert de macht te consolideren en oppositie de kop in te drukken. Er waren verkiezingen gepland in 2024, maar die zijn voor onbepaalde tijd uitgesteld. In april en mei 2025 kondigde de militaire junta aan dat, onder het mom van politieke orde en stabiliteit, politieke partijen niet langer actief mochten zijn. Het verbood zelfs media om verslag te doen van hun activiteiten.

De macht van de radicaalislamitische groeperingen daarentegen groeit en hun territorium breidt uit. Christenen worden gedwongen om zich bij hen aan te sluiten en mee te vechten. Hoewel de islamitische opstand begon in het noorden van Mali, ervaren christenen in het zuiden ook steeds vaker weerstand en worden ze gemarginaliseerd.

Georganiseerde misdaad en systemische corruptie maken de dreiging nog groter. Islamitische extremisten verdienen geld met smokkelroutes en illegale mijnbouw. Met hun netwerken creëren ze gebieden waar wetteloosheid heerst en waar christenen weerloos zijn. Het lukt Mali niet om de situatie onder controle te krijgen.

Het toenemend autoritaire gedrag van de junta leidt tot zorgen en toenemende angst onder christenen. Christelijke leiders en activisten die zich durven uit te spreken, worden onder toezicht gesteld, geïntimideerd of zomaar opgesloten.

Hoe is het leven voor christenen in Mali?

Veel christenen sloegen op de vlucht voor het geweld van extremisten, zij leven in armoede en onzekerheid. Sommige christenen keerden onder politiebegeleiding terug naar hun huizen, maar de dreiging is nog steeds groot. Zo vallen jihadisten nog regelmatig christelijke dorpen aan, waarbij ze motorfietsen en vee plunderen en christenen om het leven brengen. Met hun strategische, doelbewuste aanvallen op christelijke huizen en bedrijven, drijven de extremisten gezinnen de armoede in en verzwakken ze gemeenschappen.

Voor christenen is ontvoering door islamitische militanten een grote dreiging. Christelijke vrouwen en meisjes kunnen dan worden uitgehuwelijkt, mannen en jongens kunnen na hun ontvoering gedwongen gerekruteerd worden door gewelddadige groepen. Veel christelijke jongens worden, om hen te beschermen, gescheiden van hun ouders en naar veiligere gebieden gebracht. In de gebieden waar de extremisten de overhand hebben, wordt christenen de toegang tot scholing of werk bemoeilijkt.

Christenen die eerst moslim waren, ervaren extreme vervolging als hun geloof wordt ontdekt. Ze worden door familie onder druk gezet om hun nieuwe geloof af te zweren. Doen ze dat niet, dan kunnen ze worden gedwongen te scheiden van hun partner, de voogdij over hun kinderen verliezen of worden uitgehuwelijkt aan een moslim. Om de familie-eer te beschermen worden christelijke vrouwen lastiggevallen, bedreigd, mishandeld of zelfs gedood. 

Belasting voor christenen

Steeds meer christenen in Mali staan voor de keuze: betaal jizya (islamitische belasting), of verlies je huis. Een groep voorgangers werd door extremisten ‘uitgenodigd voor een bijeenkomst’ en daar bedreigd: “De islamitische militanten gaven ons nieuwe regels voor iedereen in de regio. Ze zeiden dat het geen oorlog was, maar ze ons wilden informeren over hun intenties, zodat het ‘niet verrassend’ zou zijn als ze ons zouden aanvallen.” 

Naast de jizya, stellen de ‘nieuwe regels’ onder meer dat alle christenen (inclusief de voorgangers) zich moeten bekeren tot de islam, moeten helpen bij de strijd voor de verspreiding van de islam, zich moeten kleden volgens de islamitische wetten én dat ze niet langer God mogen aanbidden met versterkt geluid of muziek.

Families die niet kunnen betalen of die weigeren te betalen, worden verdreven van de plek waar ze hun hele leven al wonen. De emotionele en lichamelijke gevolgen hiervan zijn op de lange termijn verwoestend.

Wat doet Open Doors?

Open Doors steunt christenen in Mali sinds 2013. Via lokale partners ontvangen vervolgde christenen onder meer:   

• trainingen waarin ze leren omgaan met vervolging. Het gaat dan onder meer over wat de Bijbel zegt over vervolging en hoe christenen praktisch kunnen handelen als vervolging hen treft. Ook het thema ‘vergeving’ komt aan bod;
• sociaaleconomische projecten om hen te helpen in hun eigen inkomen te voorzien.