De oppermachtige Communistische Partij van China (CCP) viert donderdag 1 juli haar honderdste verjaardag. Zelfverzekerd, uitbundig en met groots machtsvertoon. Toch kan dat alles niet verhullen dat honderden miljoenen Chinezen in onvrijheid leven. En dat de kerk er groeit, tegen de verdrukking in.

Chinese scholen vieren vandaag feest met schrijfwedstrijden, de staatsmedia vertonen patriottische films en het regent lintjes voor nationale helden. Op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking rollen de tanks – de plek waar in 1989 een studentenopstand voor meer democratie bloedig werd neergeslagen. De communistische leiders hebben gepoogd iedere herinnering aan die gebeurtenis uit te wissen. Op dit eeuwfeest moet de nadruk liggen op de zegeningen van de partij: China is een economische en militaire supermacht, zelfs de armoede is grotendeels verdreven.

Kerkgroei

Wat vandaag geen aandacht zal krijgen, is de fenomenale groei van de kerk in China. Integendeel, president Xi Jinping doet er alles aan om christenen te muilkorven, hun geloof te ‘verchinezen’, hun symbolen uit het straatbeeld te verbannen en hun gedrag met digitale technologie te controleren en te sturen.

De geschiedenis van de vervolgde kerk in China laat zien dat het allerminst een verloren strijd is. In de jaren vijftig gooide Peking alle buitenlandse zendelingen het land uit. De kerk moest ondergronds, bekende voorgangers als Wang Mingdao en Watchman Nee gingen voor decennia achter de tralies. Toch groeide de kerk: van minder dan 1 miljoen christenen naar circa 15 miljoen in 1980.

De honger naar Gods Woord was enorm. In 1981 smokkelde Open Doors met een spectaculaire overzeese operatie (Project Pearl) een miljoen Bijbels China in. In 2019 zou het aantal christenen in het land volgens betrouwbare schattingen rond de 100 miljoen liggen – meer dan het aantal leden van de communistische partij. Xi Jinping had een jaar eerder draconische wetgeving ingevoerd om de kerk aan banden te leggen. Jongeren onder de 18 jaar mogen niet naar de kerk, camera’s registreren iedere bezoeker, en kruizen en kathedralen vallen onder de communistische slopershamer.

Buitenland

China, dat bekendstaat als ‘fabriek van de wereld’, gebruikt propaganda om de publieke opinie te bespelen. In een studie van het politburo, de partijleiding, staat het deze maand als volgt verwoord: “De CCP moet de juiste toon aanslaan, open en zelfverzekerd zijn, in bescheidenheid en nederigheid, strevend naar het opbouwen van een geloofwaardig, vriendelijk en respectabel beeld van China.”

Thomas Muller, vervolgingsanalist bij World Watch Research (WWR), signaleert dat de mildere toon waarschijnlijk is ingegeven door de ervaring dat de vijandige houding van Chinese diplomaten en media niet bijdroeg om nieuwe vrienden te winnen. Nu koerst Peking aan op het beeld dat de CCP ‘buitenlandse volken wil laten beseffen dat zij vecht voor het geluk van het Chinese volk en leert begrijpen waarom marxisme succesvol werkt en socialisme met Chinese kenmerken goed is’.

“Als de communistische ideologie zo massaal wordt opgedrongen aan het publiek buiten China”, zegt Muller, “is het niet moeilijk voor te stellen hoe sterk deze ideologie het leven in China beïnvloedt, vooral voor religieuze minderheden die niet de Communistische Partij maar een andere Heer eren en aanbidden.”

Export

De Chinese leiders exporteren deze aanpak doelbewust. Zo krijgt de regering in Nigeria ‘hulp’ van China om critici te bestrijden. Radio France Internationale (RFI) berichtte 7 juni 2021 dat de Nigeriaanse overheid samenwerkt met de Chinese internetregulator om firewalls op te zetten tegen sociale media als Twitter en Facebook. Nigeria tast voor miljoenen dollars in de buidel om nieuwsplatforms te controleren.

Volgens Frans Veerman van WWR zijn sinds 2017 meer dan twintig websites van vermeende anti-regeringsgroepen gesloten. “Het lijkt erop dat Chinese technologie nu expliciet wordt gezocht om internetgebruikers te volgen die de overheid bekritiseren.” Op de vraag wat dit voor christenen in Nigeria zou kunnen betekenen, zegt Veerman: “Het gevaar is dat in plaats van te luisteren naar de noodkreten van het Nigeriaanse volk (en vooral van degenen die opkomen voor aangevallen christelijke gemeenschappen), de regering deze dure Chinese technologie zal gebruiken om die kreten te onderdrukken.”

Voor China betekent het eeuwfeest een voortzetting van het huidige partijbeleid dat grenzen overschrijdt. Voor Open Doors een reden om zich te blijven inzetten voor de christenen in China en hen leren voorbereid te zijn op nog meer onderdrukking. En nog meer groei.

Bijschrift foto: De Chinese overheid wil kruizen en kerken steeds verder uit het stadsbeeld weren. De Dongguang-kerk in Shenyang (in het noordoosten van China) schaamt zich niet voor deze christelijke symbolen.