Invallen en arrestaties bij huiskerken in Kirgizië

Vijf christenen van de True and Free Reform Seventh-day Adventist Church in Kirgizië zitten sinds 15 juni gevangen, meldt Forum 18. De politie vervolgt de zevendedagsadventisten wegens “productie en distributie van extremistisch materiaal”. De rechtbank in Bisjkek heeft toestemming gegeven om hun voorarrest met twee maanden te verlengen, terwijl het onderzoekt nog loopt. Ook andere kerkleden worden onderzocht. “Dit is een reële bedreiging voor nog minstens twintig anderen”, vertelt een kerklid.

Arrestaties

Politieonderzoeker Adilet Asanbayev opende de strafzaak op 13 april. Op basis van informatie van de Politiedienst tegen Extremisme en Illegalie Migratie keurde een rechter op 28 mei een huiszoeking bij de adventisten toe omdat zij in groepjes bij elkaar blijven komen en daarbij “zich geheimzinnig en samenzweerderig ophouden”.

Op zaterdag 6 juni deed de politie een inval bij tenminste zeven huizen van kerkleden in en rond Bisjkek waar op dat moment kleine groepen kerkleden zich hadden verzameld (zaterdag is een heilige dag voor adventisten). Agenten doorzochten de huizen en namen documenten en mobiele telefoons in beslag. Een aantal adventisten werd meegenomen verhoor en later die dag weer vrijgelaten.

Op 15 juni werden vijf eerder opgepakte adventisten – drie mannen en twee vrouwen – weer meegenomen door de politie voor verder verhoor. Daarbij werd gekeken of zij in het bezit waren van publicaties die door de overheid als “extremistisch” wordt beschouwd. Zij werden 48 uur vastgehouden en daarna vroeg onderzoeker Asanbayev toestemming aan de rechtbank om dit met twee maanden te verlengen.

Kort voor middernacht op 17 juni beval een rechter van de districtsrechtbank in Bisjkek dat de vijf leden van de – inmiddels verboden – True and Free Reform Seventh-day Adventist Church twee maanden in voorarrest kunnen worden vastgehouden. De politie houdt Yevgeny Zhuravsky, Igor Kozlov, Sergey Kozlov, Olga Selova en Valeriya Yantsen vast in gevangenis nr. 21 van Bisjkek.

‘Bestrijden van extremisme’

Voorafgaand aan de arrestaties, op 19 maart 2025, verbood de Alamudin districtsrechtbank in de regio Chuy de True and Free Reform Adventist Church als een “extremistische” religieuze organisatie. Het Hooggerechtshof in Bisjkek wees later het beroep van het kerkgenootschap tegen het verbod af. Indira Aslanova, expert van het Centrum voor Religiewetenschappen, een onafhankelijke organisatie in Bisjkek, beschreef het beschuldigen van extremisme van het kerkgenootschap als “absurd”.

Als de vijf gearresteerde christenen worden veroordeeld, riskeert ieder een gevangenisstraf van vijf tot zeven jaar en mogelijk een verbod op specifieke activiteiten na de gevangenisstraf. De zaak lijkt betrekking te hebben op informatie en apps die de kerkleden op hun telefoons hadden. Het onderzoek beperkt zich volgens de onderzoeker niet tot de vijf mensen die nu vastzitten. De onderzoeker zal ook de activiteiten van andere kerkleden onder de loep nemen. “Dit is een reële bedreiging voor nog minstens twintig anderen”, vertelde een kerklid aan Forum 18.

Zorgwekkend precedent

Er loopt op dit moment een zaak die de beslissing om het kerkgenootschap als illegaal en extremistisch bestempeld heeft ongedaan wil maken. Dit proces is nog niet afgerond, maar ondertussen vinden er dus al wel invallen en arrestaties plaats. Een ander kerklid beschrijft de invallen, huiszoekingen en arrestaties als “een nieuwe golf van vervolging”.

Een expert uit Bisjkek die de zaak volgt, waarschuwt dat deze zaak “een zorgwekkend precedent kan scheppen”. “Er is een risico dat de gebruikte juridische kaders breder kunnen worden toegepast om de activiteiten van andere niet-geregistreerde religieuze minderheden te beperken, hun leden te straffen onder het mom van bestrijding van extremisme.”

Kirgizië staat op plek 40 van de Ranglijst Christenvervolging.

Bron: Forum 18.