Het noordoosten van de Democratische Republiek Congo kampt momenteel met dodelijke ebola-epidemie. Dit komt voor de christenen in het gebied boven op het leed door de aanhoudende terreuraanvallen van de Allied Democratic Forces (ADF). Volgens lokale kerkleiders heeft het dodelijke geweld een verwoestende impact op christelijke gemeenschappen en het kerkelijk werk in de hele regio. Veel gemeenschappen moesten hun huizen ontvluchten, kerken zijn gesloten en predikanten en christenen verkeren in moeilijke omstandigheden. “De situatie is slecht, maar we zijn hier nog steeds door ons geloof”, vertelde dominee Mumbere van de CECA20-kerk.
Terreur door jihadisten
De ADF, een jihadistische groepering, houdt vooral in het noordoosten van Congo bloedig huis, voornamelijk onder christenen. De ADF is al geruime tijd actief in delen van de provincie Ituri en de aangrenzende provincie Noord-Kivu. Volgens observaties door mensenrechtenorganisatie APDEF vonden er tussen 6 mei en 13 augustus 2026 48 ADF-aanvallen plaats. Deze aanvallen leidden volgens APDEF tot 307 doden, 103 vermisten, 216 platgebrande huizen, 24 door brand verwoeste motorfietsen en duizenden mensen die uit hun huizen zijn verdreven.
Op 1 september meldde APDEF, na veldbezoeken aan de getroffen gemeenschappen in het Mambasa-gebied in de provincie Ituri, dat ADF-militanten tussen 27 augustus en 1 september ten minste 15 gemeenschappen hebben aangevallen. Daarbij werden zeker 43 christenen, voornamelijk boeren, gedood en ongeveer 53 huizen in brand gestoken. Bezittingen werden geplunderd en ook zouden meerdere inwoners als vermist zijn opgegeven.
De ADF richt hun aanvallen herhaaldelijk op burgers, ondanks de aanhoudende militaire operaties van het Congolese leger (FARDC) en de Oegandese Volksverdedigingsmacht (UPDF). “Laten we bidden voor de veiligheid van de christelijke boeren in het Mambasa-gebied die het slachtoffer zijn van ADF-extremisten”, zegt Rams Malikidogo van APDEF. Hij deelt verder dat de lichamen van sommige slachtoffers nog steeds niet begraven zijn vanwege de onveiligheid in het gebied.
“Tot nu toe kan de kerk hen alleen ondersteunen door middel van gebeden en bemoediging.”
Voorgangers op de vlucht
Lokale partners van Open Doors maken melding van een groot aantal kerkleiders dat moest vluchten om zichzelf en hun gezinnen in veiligheid te brengen. “Predikanten hebben hun kerkgebouwen verlaten. Ze zijn ontheemd en leven in erbarmelijke omstandigheden. Hun kinderen kunnen niet terug naar school vanwege een gebrek aan middelen”, aldus dominee Mumbere.
Dominee Kasereka Biloko van de Baptistenkerk in Mambasa Centre geeft een toelichting op enkele van de recente aanvallen. “De ADF viel op zaterdag 15 augustus aan, ongeveer 20 kilometer van Badisende aan de weg naar Mambasa. Ze hebben mensen gedood, huizen in brand gestoken en enkele inwoners gegijzeld. Tot op 9 oktober is het dorp nog steeds verlaten.” De aanvallen hebben geleid tot een grote toestroom van christenen naar Mambasa Centre, op zoek naar veiligheid.
Ontsnapt aan ontvoerders
Ook zijn er berichten van mensen die aan hun ontvoerders weten te ontsnappen. In de nacht van 27 op 28 september 2026 hebben vermoedelijke ADF-strijders Badisende aangevallen, waarbij twee mensen omkwamen en huizen in brand werden gestoken. De plaatselijke kerkleider, dominee Kambale Kasali, wist met zijn gezin te ontsnappen. Hij en zijn gezin zijn nu ook ontheemd.
Dominee Biloko deelt over de ontsnapping van zijn ambtgenoot: “Geprezen zij de Heer! Dominee Kambale is veilig aangekomen met zijn hele gezin. Hij heeft de muziekinstrumenten uit de kerk mee kunnen nemen.” Het kerkgebouw bleef niet gespaard. “De ADF drong met geweld het kerkterrein binnen en vernielde alle voorwerpen die voor het Avondmaal worden gebruikt.”
De ontheemde predikanten staan voor tal van uitdagingen. De ontsnapte dominee Kambale Kasali en zijn gezin verblijven momenteel bij een gastgezin. Zijn kinderen gaan niet meer naar school en hij heeft geen toegang meer tot zowel zijn kerk als zijn landbouwactiviteiten, die zijn belangrijkste bron van inkomsten vormden.
“We leven bij de genade van God.”
Dominee Kakule Kowa, hoofd van de Gemeenschap van Baptistenkerken in het district Beni in Bunia, zegt dat de kerk over beperkte middelen beschikt om in de groeiende behoeften van ontheemde predikanten en hun gezinnen te voorzien: “Tot nu toe kan de kerk hen alleen ondersteunen door middel van gebeden en bemoediging.”
Hoop op God
De veiligheidssituatie blijft kritiek langs de weg tussen Badisende en Mambasa. Uit angst voor aanvallen zijn veel gezinnen gestopt met hun landbouwactiviteiten. “We gaan niet meer naar onze akkers en velden. De bevolking is samengepakt in het centrum van Mambasa. De prijzen van basisgoederen zijn gestegen. We leven bij de genade van God”, zegt dominee Biloko.
Hij merkt ook op dat christenen weliswaar nog steeds de kerkdiensten bijwonen, maar dat velen niet langer in staat zijn om bij te dragen aan collectes, omdat ze hun inkomstenbronnen zijn kwijtgeraakt. “We verkeren in grote nood. Moge Gods wil voor ons geschieden. We hebben de hoop niet verloren en we geloven dat God op een dag een einde zal maken aan de ADF-aanvallen”, besluit dominee Biloko.
Wat is de ADF?
Na de val van de Oegandese dictator Idi Amin in 1979 verloor de moslimminderheid in Oeganda haar politieke invloed en ontstond er een radicale factie binnen de islamitische Tablighi-beweging. Hard optreden van de Oegandese regering leidde tot de gevangenneming van radicale leiders, waaronder Jamil Mukulu. In 1995 sloten voormalige Tablighi-leden zich aan bij het Nationaal Leger voor de Bevrijding van Oeganda (NALU) om de ADF (Allied Democratic Forces) op te richten.
Deze nieuwe groep had als doel de sinds 1986 regerende Oegandese president Yoweri Museveni omver te werpen en een islamitische staat te stichten. Militaire druk dwong de ADF zich terug te trekken naar Oost-Congo, waar de groep profiteerde van de regionale instabiliteit en zichzelf financierde via illegale handel.
Nadat de ADF een groot deel van haar aanwezigheid in Oeganda had verloren, richtte de groep zich op overleven in Congo. Ze integreerde zich tot op zekere hoogte in sommige lokale gemeenschappen door middel van huwelijken, zakelijke banden en relaties met de lokale bevolking.
Een grootschalig militair offensief in 2014 zette de ADF ertoe aan om over te schakelen van aanvallen op veiligheidstroepen naar aanvallen op burgers. Massamoorden, vaak met machetes en bijlen, werden schering en inslag. Na de arrestatie van Mukulu in 2015 leidde Seka Musa Baluku de organisatie in de richting van het wereldwijde jihadisme. In 2019 zwoer de ADF trouw aan IS (Islamitische Staat) en werd zij onderdeel van de Islamitische Staat Provincie Centraal-Afrika (ISCAP).
Sindsdien richten de aanvallen zich steeds meer op christelijke burgers, kerken, religieuze scholen en dorpen, waarbij gebruik wordt gemaakt van tactieken zoals bomaanslagen, onthoofdingen, ontvoeringen en massamoorden.
Ebola-epidemie
Het noordoosten van D.R. Congo kampt momenteel ook met de dodelijkste ebola-epidemie in de geschiedenis van het land. De ziekte verspreidt zich razendsnel, sneller dan de inspanningen om haar in te dammen. Er zijn meer dan 4000 mensen overleden en er zijn meer dan 9000 gevallen bevestigd. De epidemie werd in mei 2026 door de World Health Organisation uitgeroepen tot een noodsituatie van internationaal belang.
74% van de besmettingen vindt plaats in de provincie Ituri, die ook zwaar getroffen wordt door aanvallen van de ADF. De dreiging van hinderlagen en ontvoeringen langs belangrijke routes bemoeilijkt het opsporen van contacten en het isoleren van zieke mensen aanzienlijk.
De ADF valt vaak de gezondheidsinfrastructuur en gezondheidswerkers aan. Honderdduizenden mensen zijn ontheemd als gevolg van het geweld en de onveiligheid in het gebied. Nadat militanten in een vluchtelingenkamp naar wapens hadden gezocht, verlieten alle 9000 mensen het kamp, dat op dat moment te kampen had met een ebola-uitbraak.
Het regeringsleger van D.R. Congo voert ook strijd tegen de M23-rebellen en het nieuw gevormde politiek-militaire Front voor de Heroprichting van de Natie (FRN). Dit ondermijnt de inspanningen van ebola-hulpverleners, aangezien zij onbeschermd achterblijven en daardoor een gemakkelijker doelwit vormen voor aanvallen.
D.R. Congo staat op plek 29 van de Ranglijst Christenvervolging.
Jouw gebed is nodig!
- Bid om troost en bemoediging voor christenen die tijdens de ADF-aanvallen dierbaren en hun bezittingen hebben verloren.
- Bid dat het geloof van de christenen sterk blijft en dat God zorgt voor degenen die hun huizen, boerderijen en bezittingen hebben verloren.
- Bid om meer eenheid binnen de lokale kerk bij haar reactie op het aanhoudende geweld van extremistische groepen zoals de ADF.
- Dank God voor het beschermen van de levens van ontheemde christenen die nu bij gastgezinnen in het Mambasa Centre verblijven.
- Bid dat God een manier zal geven voor ontheemde kinderen en scholieren om weer naar school te gaan en hun opleiding voort te zetten.
- Blijf alsjeblieft bidden dat de Congolese regering de dreiging van de ADF serieus neemt en de burgers beter gaat beschermen.
- Bid voor de extremisten die al dit geweld en leed veroorzaken.
Dankjewel voor jouw gebed!
Dem. Rep. Congo
Dem. Rep. Congo staat op plek 29 van de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors.
Inspiratiemail
Wil je ook graag via de e-mail op de hoogte gehouden worden van komende Open Doors-evenementen en nieuws uit de vervolgde kerk? Schrijf je in en ontvang elke maand de inspiratiemail van Open Doors.
