Overlevenden uit christelijke staat klagen militaire junta Myanmar aan

De streng gecontroleerde verkiezingen in Myanmar eindigden kortgeleden met een voorspelbare overwinning voor een door het leger gesteunde partij. Opzienbarend is het dan ook dat een organisatie namens overlevenden uit de overwegend christelijke Chin-staat de militaire junta voor de rechter daagt om verantwoordelijkheid te eisen voor oorlogsmisdaden.

Sinds de militaire staatsgreep, nu vijf jaar geleden, wordt Myanmar verscheurd door een brute burgeroorlog, waarbij het leger en diverse gewapende groepen betrokken zijn. De strijd is op diverse plekken vastgelopen, waaronder in de noordwestelijke Chin-staat. In dit gebied leven overwegend christenen (85 tot 92% van de bevolking).

De Chin Human Rights Organisation (CHRO) heeft in januari namens overlevenden uit de Chin-staat een aanklacht ingediend bij het openbaar ministerie in Dili, de hoofdstad van Timor-Leste (of Oost-Timor).  Zij vragen om een onderzoek naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. De aanklacht van de Chin-overlevenden tegen 10 junta-functionarissen, onder wie de leider Min Aung Hlaing, is geaccepteerd en zal worden behandeld door een rechtbank in Timor-Leste.

Misdadig geweld tegen burgers

Het dossier bevat nauwkeurig gedocumenteerde en bevestigde wreedheden, waaronder de groepsverkrachting van een zwangere vrouw, een bloedbad van tien mensen waaronder een kind, aanvallen op kerken en de “opzettelijke moord” op een predikant en drie diakenen. Het toont “een opzettelijke, systematische, wijdverspreide, disproportionele en willekeurige campagne van geweld tegen burgers”, benoemt Salai Za Uk, uitvoerend directeur van CHRO, in een persbericht.

“De juridische stappen van de Chin-overlevenden laten zien dat het geweld dat zij doorstonden niet op zichzelf stond, maar deel uitmaakte van een breder en aanhoudend patroon van geweld door de junta tegen burgers, waaronder veel christenen”, vertelt een expert uit Myanmar aan Open Doors.

Sinds juli 2022 heeft de junta in Chin zeker 1000 luchtaanvallen uitgevoerd, waarbij duizenden huizen zijn verwoest en honderden burgers zijn omgekomen. Naast 19 medische gebouwen, 25 scholen, werden ook 127 religieuze gebouwen vernietigd, waaronder 78 kerken.

De situatie in Chin weerspiegelt ook die in andere delen van Myanmar. Volgens bronnen zoals de Verenigde Naties, zijn in Myanmar meer dan 30.000 mensen door de junta gearresteerd, waarvan er nog 22.000 vastzitten. Bijna 2000 mensen zijn tijdens hun gevangenschap om het leven gekomen, waarbij er tientallen goed gedocumenteerde zaken zijn waarbij mensen door marteling om het leven zijn gekomen. Ook zijn 172 mensen door rechtbanken die door de junta gecontroleerd worden ter dood veroordeeld.

Vervolging van de junta

Als eerste reactie riep de militaire junta van Myanmar de waarnemend zaakgelastigde van Timor-Leste op om tegen deze stap te protesteren. Ook werd het land beschuldigd van het schenden van het niet-inmengingsprincipe van de Association of Southeast Asian Nations (ASEAN).

De slachtoffers en CHRO dienden de zaak in bij een rechtbank in Timor-Leste op basis van het principe van universele jurisdictie. “De grondwet van het land staat de vervolging toe van misdrijven die in andere landen zijn gepleegd”, aldus Salai Za Uk, uitvoerend directeur van CHRO.

Salai spreekt de hoop uit voor steun van het volk van Timor-Leste, aangezien de landen “een vergelijkbare moderne geschiedenis” hebben, en dat “onze gebeden voor gerechtigheid, vrede en waardigheid als christenen namens het volk van Myanmar zullen worden verhoord”.  

De junta werd al eerder geconfronteerd met een aantal andere aanklachten bij internationale rechtbanken wegens beschuldigingen van misdaden tegen de menselijkheid met betrekking tot vervolging van de Rohingya.

De situatie van Chin-christenen

Chin-christenen bevinden zich vaak al in het centrum van het geweld, daarnaast zijn ze nog kwetsbaarder vanwege hun geloof. Ze wonen in een land met een boeddhistische meerderheid is, waarbij het boeddhisme als een wezenlijk element van hun nationale identiteit wordt beschouwd.

Luchtaanvallen en gerichte aanvallen op kerken, moorden en machtsmisbruik, hebben de levens van mensen en hele gemeenschappen verwoest. Onder de 3,5 miljoen in eigen land ontheemde mensen zijn ook vele duizenden christenen. “We moeten onze huizen verlaten voor onze veiligheid. We kunnen niet meer naar onze kerken, want kerken worden ook aangevallen”, zegt voorganger Mun*.

Myanmar staat op de 14e plaats op de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors. De onderzoeksafdeling van Open Doors meldde aanhoudende aanvallen op kerken in de staat Chin in het afgelopen jaar. Ook werd geconstateerd dat de gevechten in het hele land in de aanloop naar de verkiezingen waren toegenomen, omdat het leger probeerde zijn invloed te vergroten. Dit leidde tot een verdere verslechtering van de humanitaire crisis. 

Bid voor Myanmar

• Bid voor de moedige mensen die de junta aanklagen. Vraag God om recht te verschaffen.
• Bid om troost, veiligheid en herstel voor de vele getroffenen, gewonden, rouwenden en de 3,5 miljoen mensen op de vlucht.
• Vraag God om vrede voor Myanmar, dat al zo veel geweld heeft gezien in de loop der jaren.
• Vraag God of Hij de harten wil aanraken van de leiders van militaire junta, zodat ze gaan streven naar vrede, veiligheid en recht voor alle bevolkingsgroepen in Myanmar.
• Vraag God om vergeving voor alle misdaden die mensen tegen elkaar begaan. Vraag ook om Zijn hulp, zodat mensen elkaar door Zijn kracht kunnen vergeven.