Kirgizië

Foto: copyright Irene Strong, UNSPLASH

Kirgizië stijgt op de nieuwste Ranglijst Christenvervolging naar plek 40. Jarenlang bleef het land net buiten de lijst, maar in 2025 kwam het nieuw binnen op plek 47. De druk op christenen nam op alle levensgebieden toe, maar de voornaamste reden van binnenkomst was een toename van het aantal gewelddadige incidenten tegen christenen. Deze ontwikkeling zette zich het afgelopen jaar door. Ook zijn er wetten aangenomen die de vrijheid van religie en levensovertuiging in het land nóg verder inperken.

Waarom worden christenen in Kirgizië vervolgd?

Het communistische regime bleef ook na de val van de Sovjet-Unie in 1991 van kracht in Kirgizië, tot de volksopstand in 2005, bekend als de ‘Tulpenrevolutie’. Toen werd Kirgizië het eerste land dat zijn post-Sovjetregering verving door een democratisch gekozen regering. Maar die heeft weinig verbetering gebracht voor de christenen in het land. Ook al is de regering seculier en zou er volgens de grondwet godsdienstvrijheid moeten zijn, in de praktijk blijkt daar weinig van.

De Kirgizische cultuur is gefundeerd op islamitische waarden en tradities. Zeventig jaar opgelegd atheïsme tijdens de Sovjet-tijd heeft deze waarden en tradities niet uitgeveegd. Christenen met een moslimachtergrond krijgen niet alleen vervolging vanuit de overheid te verduren, maar ook vanuit de mensen om hen heen. Zo maken christenen er regelmatig melding van dat islamitische dorpsgenoten de begrafenis verhinderen van een ex-moslim die christen is geworden.

Hoe is het leven voor christenen in Kirgizië ?

Wie als kerkelijke gemeente wil samenkomen, moet officieel geregistreerd staan bij de overheid. Het registratieproces is vaak moeizaam en de nieuwe religiewet van 1 februari 2025 heeft dit verder bemoeilijkt. Zo geldt een minimum van 500 leden voor registratie (voorheen 200) en is herregistratie om de tien jaar verplicht. Verder verbiedt de wet ‘ongeoorloofde’ activiteiten zoals evangelisatie en legt strenge staatscontrole op religieus onderwijs en literatuur. Boetes voor overtredingen zijn flink verhoogd.

De Russisch Orthodoxe Kerk heeft bestaansrecht in Kirgizië en ervaart minder problemen dan Kirgizische huisgemeenten. Hoe dat komt? Voor de Russisch Orthodoxe Kerk is geloven een persoonlijke kwestie. Gelovigen uit deze denominatie maken weinig contact met mensen om hen heen en zullen niet snel gaan evangeliseren. Daardoor vormen zij voor de regering geen bedreiging. Huisgemeenten zijn veel moeilijker te controleren en daarom wordt op deze groepen christenen meer druk uitgevoerd.

Christenen met een moslimachtergrond ervaren de meeste weerstand. Lokale islamitische geestelijken prediken dat het verkeerd is je van de islam af te keren, wat ertoe leidt dat ex-moslims die christen zijn geworden door hun familie onder druk worden gezet om terug te keren naar de islam. Vrouwen en meisjes worden ontvoerd en uitgehuwelijkt aan een islamitische man, of ze worden gescheiden van hun kinderen. Mannen krijgen te maken met fysiek geweld en lopen het risico hun rol als kostwinner te verliezen door ontslag of doordat hun bedrijf wordt geboycot.

Wat doet Open Doors in Centraal-Azië?

In samenwerking met lokale partners ondersteunt Open Doors de vervolgde kerk in Centraal-Azië door: 

• het verspreiden van christelijke materialen, zodat christenen worden opgebouwd in hun geloof;
• specifieke zorg en ondersteuning voor kinderen, jongeren en vrouwen; 
• beroepsopleidingen en sociaaleconomische hulp te faciliteren, zodat vervolgde christenen in levensonderhoud kunnen voorzien.