Libië

In Libië is het levensgevaarlijk om christen te zijn. Zowel christenen van Libische komaf als buitenlandse christelijke gastarbeiders en vluchtelingen uit andere delen van Afrika worden zwaar vervolgd. Waar in Nederland de wet bescherming biedt, voert in Libië wetteloosheid de boventoon.

Een mix van stammengroepen en radicaalislamitische groeperingen, die veelal steun krijgen vanuit het buitenland, vechten om macht en rijkdom vanwege de olie in de Libische bodem. Een poging om een centrale regering aan te stellen, is mislukt. In mei 2025 toonden hevige gevechten in de hoofdstad Tripoli de instabiliteit van het land.

Waarom worden christenen in Libië vervolgd?

Slechts een half procent van de 7 miljoen Libiërs is christen. Er is ook een handjevol hindoes en boeddhisten in het land, maar 99 procent van de bevolking is soennitisch moslim. De islam is diepgeworteld in Libië. Islamitische onderdrukking is dan ook de voornaamste aanjager van christenvervolging.

De afwezigheid van een enkele, stabiele centrale overheid maakt de situatie voor christenen precair. Het stelt extremistische islamitische groeperingen en de georganiseerde misdaad in staat om vrij hun gang te gaan.

Hoe is het leven voor christenen in Libië?

Overal in Libië ben je als christen in gevaar, maar meer nog in de gebieden waar gewelddadige islamitische extremisten actief zijn. In het afgelopen jaar kon Open Doors minder geweldsincidenten dan voorheen met zekerheid vaststellen. Hierdoor zakte Libië enkele plaatsen op de Ranglijst Christenvervolging. Maar het blijft extreem gevaarlijk voor iemand om de Here Jezus te volgen.

Vrijwel alle christenen in Libië moeten hun geloof geheim houden. Gelukkig verschijnen er christelijke programma’s in het Arabisch via satelliettelevisie en het internet, waardoor zij opgebouwd worden in geloof. Deze programma’s zorgen er ook voor dat meer Libiërs die nog geen christen zijn, nieuwsgierig worden naar de boodschap van hoop die ze te zien en te horen krijgen.

Er is geen wet in Libië die het verbiedt je te bekeren tot een ander geloof. De praktijk ziet er echter heel anders uit. Libische christenen met een moslimachtergrond worden zwaar onder druk gezet door hun familie en omgeving om hun geloof af te zweren. De weinige bekeerlingen vanuit de islam moeten hun geloof geheim houden. Verkondig je in het openbaar je geloof of deel je het evangelie? Dan is de kans groot dat extremisten dit hardhandig afstraffen met ontvoering of zelfs moord.

Libische vrouwen leven onder strikte controle door hun familie. Daarbij gelden de normen van hun stam én de sharia (de islamitische wetten), die hun een lagere status toekennen dan mannen. Vrouwelijke bekeerlingen riskeren huisarrest, huiselijk en seksueel geweld, gedwongen uithuwelijking, of zelf zogeheten ‘eremoord’. Overlevenden hebben te maken met een weigerachtige houding van de politie en met zwakke wetgeving rondom seksueel geweld. De rechtspraak kent steeds lage straffen toe in gevallen van eerwraak.

Bekeer je je als man, dan riskeer je gevangenschap, verbanning, mishandeling en zelfs marteling. Vanwege het verlies van werk en inkomen van de man, kan een heel gezin in diepe armoede belanden.

Libische christenen zijn niet welkom in de zichtbare kerken, die zijn voor gastarbeiders en expats. In 2024 werden verschillende kerkgebouwen en andere plekken waar christenen samenkwamen aangevallen, geplunderd of werden er vernielingen aangericht. De Union Church, een van de vijf christelijke denominaties die worden erkend door de autoriteiten, kreeg een gerechtelijk bevel dat de kerkelijke gemeenschap het gebouw moest verlaten. De kerk huurde de grond al sinds 1970.

Het lot van vluchtelingen

Libië is voor vluchtelingen uit Sub-Sahara Afrika een tussenstation op weg naar een beter leven in Europa. Migranten en gastarbeiders uit Sub-Sahara Afrika worden gediscrimineerd vanwege hun etniciteit. Wanneer ontdekt wordt dat een migrant of vluchteling christen is, dan is deze persoon in een nog groter gevaar. Ze zijn het doelwit van extremistische islamitische groeperingen en de georganiseerde misdaad.

Deze groepen ontvoeren en smokkelen christenen en eisen losgeld van hun families, of dwingen gelovigen om als slaven zwaar werk te verrichten. Christelijke vrouwelijke migranten zijn kwetsbaar voor ontvoering en verhandeling voor seksuele slavernij, met name als ze alleen in een detentiekamp zitten.

Het vermoeden bestaat dat ieder jaar vele christelijke vluchtelingen op zee omkomen terwijl ze Europa proberen te bereiken. Anderen sterven door mishandeling en geweld in de detentiekampen.

Wat doet Open Doors?

Open Doors werkt in Noord-Afrika op verschillende manieren om de vervolgde kerk te versterken. Het werk in de regio waar ook Libië onder valt, doen we met hulp van lokale partners. Zo bieden we onder meer:  

• trainingen voor kerkleiders die in contact staan met christenen in Libië. Dit doen we bijvoorbeeld door retraiteweekenden, trainingsdagen en persoonlijke mentoring;
• discipelschapstrainingen om het geloof van Libische christenen te versterken. Zo’n discipelschapstraject bestaat uit persoonlijke bezoeken, trainingen over wat de Bijbel zegt over vervolging, Bijbelcursussen en verspreiding van Bijbels en christelijke materialen;
• pastorale zorg. Denk hierbij bijvoorbeeld aan traumaverwerkingstrainingen voor vrouwen, juridische hulp, gezinsconferenties en (pre-)marriage cursussen;
• microkredieten en ondersteuning in levensonderhoud, zodat christenen een bedrijfje kunnen starten om in eigen inkomsten te voorzien.