Paki­stan

Christenen in Pakistan worden gezien als minderwaardig. Dat merken gelovigen op allerlei fronten in de samenleving. Ze worden bijvoorbeeld gediscrimineerd in het vinden van werk. Hierdoor zijn veel christenen straatarm. Ook is er altijd het dreigende gevaar van dodelijk geweld. Een verdenking van blasfemie (godslastering) kan zomaar leiden tot het lynchen van de beschuldigde christen of een massale aanval op een christelijke wijk. Als de beschuldigde de woede overleeft, wacht hem of haar vaak een jarenlang verblijf in gevangenissen, met of zonder een officiële veroordeling.

Waarom worden christenen in Pakistan vervolgd?

Sinds de onafhankelijkheid van Pakistan in 1947 is het land een islamitische staat. In 1973 werd een grondwet aangenomen die zich baseert op de shariawetgeving. Hoewel de christelijke gemeenschap in Pakistan de vrijheid kreeg om te blijven samenkomen, worden kerken streng in de gaten gehouden en zijn deze in het verleden meermaals doelwit geweest van terroristische aanslagen.

De laatste bomaanslag op een kerk was in 2017 in de stad Quetta, terwijl in 2023 meer dan twintig kerken in Jaranwala werden vernield of in brand gestoken door een woedende menigte. Christenen moeten van de overheid eerst zelf hun kerkgebouwen bewaken, maar krijgen ook hulp van beveiligers die worden aangesteld door de staat. Het komt voor dat deze bewakers wat ze zien of horen in en om de kerk doorspelen aan radicale islamitische groeperingen.

Ook al zijn er bijna vijf miljoen christenen in Pakistan, op een totaal van bijna 250 miljoen Pakistanen vormen ze een kleine en kwetsbare minderheid. De meeste christenen stammen af van de ‘onaanraakbare kaste’, de straatvegers. Ze worden voortdurend geconfronteerd met geïnstitutionaliseerde discriminatie.

De beruchte blasfemiewet­ten  

En dan is er ook nog wetgeving die zorgt dat christenen bij het minste of geringste achter de tralies kunnen worden gezet. In 1986 werden de eerste zogeheten ‘blasfemiewetten’ van kracht. Die wetten stellen het beledigen van de islam en de profeet Mohammed strafbaar. Maar wanneer doe je dat? Asia Bibi werd ter dood veroordeeld vanwege godslastering na onenigheid met haar islamitische collega’s over de vraag of ze een waterglas met hen mocht delen.

Christenen en andere religieuze minderheden missen een betrouwbare autoriteit die voor hun rechten opkomt. Politici die proberen dit te veranderen lopen groot gevaar. Zo werden minister Shahbaz Bhatti en gouverneur Salman Taseer vermoord nadat ze kritiek leverden op de blasfemiewetten en opkwamen voor Asia Bibi.

In 2024 werd een recordaantal van 344 blasfemiezaken aangespannen in Pakistan. De blasfemiewetten worden voortdurend misbruikt om persoonlijke geschillen uit te vechten, bijvoorbeeld meningsverschillen over geld of land, of soms zelfs vanwege rivaliteit rondom een gewilde positie op het werk. Een christen in een leidinggevende positie moet voortdurend op de hoede zijn. Een beschuldiging van iets godslasterlijk, met of zonder gefabriceerd bewijs, vormt een vrijbrief om christenen aan te vallen.

In 2024 kwam de 74-jarige Nazir Masih om het leven, omdat hij pagina’s uit de Koran in brand zou hebben gestoken. Een menigte stak het huis van de Pakistaanse christen in brand en mishandelde hem zo zwaar, dat hij in het ziekenhuis aan zijn verwondingen overleed. Andere christenen verblijven al jarenlang in gevangenissen, waar ze slecht worden behandeld en soms worden gemarteld om een bekentenis af te dwingen.

De christelijke broers Qaiser en Amoon Ayub zouden godslasterlijke teksten op een weblog hebben gepost. Volgens de twee was die website echter al een paar jaar niet meer in gebruik en heeft iemand onder de naam van Qaiser nieuwe posts geplaatst. Op godslastering staat de doodstraf en die kregen Qaiser en Amoon ook opgelegd, evenals Asia Bibi. Gelukkig is deze nog nooit daadwerkelijk uitgevoerd. Asia kwam na negen jaar gevangenschap vrij, de twee broers zitten nog steeds in de cel waar ze in 2011 in belandden.

Hoewel de blasfemiewetten ook nadelig zijn voor andere religieuze minderheden én voor moslims zelf, worden ze onevenredig vaak gebruikt om christenen te vervolgen. Ongeveer een kwart van alle blasfemiebeschuldigingen zijn tegen christenen, terwijl zij nog geen 2 procent van de bevolking in Pakistan uitmaken.

Hoe is het leven voor christenen in Pakistan?

Christenen voelen zich kwetsbaar in een islamitische maatschappij die vijandig en neerbuigend tegenover hen staat en hen voortdurend discrimineert. Ze krijgen de smerigste baantjes toebedeeld, zoals het schoonmaken van het riool. De arbeidsomstandigheden zijn ronduit slecht, wat er soms zelfs toe leidt dat christenen omkomen door ziekmakend of gevaarlijk werk.

Tienduizenden christenen leven in diepe armoede, gebonden in een vicieuze cirkel van economische slavernij. Ze werken en leven bij steenfabrieken, waar ze langdurig zwaar werk moeten verrichten om een schuld af te betalen die ze nooit zullen kunnen afbetalen. Ook niet wanneer het hele gezin, inclusief kinderen, meewerkt. Onderwijs volgen is hierdoor onmogelijk voor deze kinderen, waardoor ook voor hen een armoedige toekomst wacht en de cirkel van slavernij wordt voortgezet.

Voor christelijke vrouwen meisjes is ontvoering en gedwongen uithuwelijking een groot gevaar, al vanaf zeer jonge leeftijd. Families zien hun geliefde vaak nooit meer terug. Vrouwen die weten te ontsnappen aan hun ontvoerders, moeten daarna leven met schaamte en veroordeling door hun omgeving. Vrouwen die werken, met name de kwetsbaarsten in de steenfabrieken, zijn kwetsbaar voor seksueel geweld en uitbuiting. Ook het seksueel misbruik van jongens neemt toe, waarbij de slachtoffers vaak moeten zwijgen vanwege angst en schaamte.

Dat Asia Bibi in 2018 werd vrijgesproken van godslastering was voor veel christenen een bemoediging. Het dagelijks leven is er echter niet makkelijker op geworden. Nog altijd vinden er voortdurend arrestaties, beschuldigingen en rechtszaken plaats vanwege blasfemie. Pakistaanse christenen moeten voortdurend op hun hoede zijn.

Ontmoet Tahir 

Wat doet Open Doors? 

Open Doors werkt in landen in de Golfregio actief samen met lokale samenwerkingspartners en een netwerk van kerken om vervolgde christenen te kunnen helpen. Het werk van de lokale partners omvat onder meer:

• bijbelleesvaardigheid- en leiderschapstraining;
• onderwijs, gezondheidszorg en noodhulpverlening;
• vakopleidingen en ondersteuning voor vrouwen;
• vakopleidingen voor mannen en projecten die helpen een inkomen op te bouwen;
• bijstand bij rechtszaken voor kerken en individuele christenen.