Trends: wetgeving, ultranationalisme en radicale islam


Bij het samenstellen van de nieuwste Ranglijst Christenvervolging wordt een drietal trends zichtbaar:
  1. Militante islam ontwricht zwakke staten in Afrikaanse sub-Sahara
  2. Islamitisch geweld verspreidt zich over Zuid- en Zuidoost-Azië
  3. Biometrische technologie en kunstmatige intelligentie: van gemak naar gevaar voor christenen
Lees de verkorte versie hier.

Trend 1: Militante islam ontwricht zwakke staten in Afrikaanse sub-Sahara

Na het omverwerpen van het Libische regime van president Gaddafi en het daaruit ontstane machtsvacuüm in het land vormt Libië (4) een doorvoerhaven van islamitische invloeden naar landen in de Afrikaanse sub-Sahara. In zwakke en ‘mislukte’ staten waar wetten niet of nauwelijks gehandhaafd kunnen worden, zijn christenen steeds vaker vogelvrij en is er geen enkele vorm van bescherming voor hen.

Zo zei de president van Mali (29) in november 2019 dat het voortbestaan van zijn land in gevaar is vanwege de aanwezigheid van jihadisten. Militante islamitische groepen ontwrichten de samenleving en zorgen er vervolgens voor dat ze uit die situatie nieuwe strijders rekruteren en op die manier hun invloed laten toenemen. Daardoor vormen ze wereldwijd een steeds groter risico voor de veiligheid.
Het betreft, zoals in zoveel landen in de Sahel-regio, een mix van radicale islam die bovenop diepgewortelde regionale en lokale conflicten komt. De directeur van Human Rights Watch in deze regio zei in november 2018 over Mali: “De moorden op burgers door milities in het midden en noorden van Mali lopen uit de hand”. Het is er gevaarlijk om naar de kerk te gaan en verschillende radicale islamitische groeperingen domineren het complete dagelijks leven.

Mali, Burkina Faso, Niger, Tsjaad en Mauritanië krijgen ruggensteun van Frankrijk, die een taskforce in het leven heeft geroepen om jihadistische opstandelingen te bestrijden. Maar de strijd is hevig. In oktober vielen 37 doden toen in Burkina Faso een konvooi van een Canadees mijnbedrijf in een hinderlaag liep.

Burkina Faso stond lang bekend om zijn religieuze tolerantie. Vorig jaar nog buiten de top-50 op plaats 61 schiet het land dit jaar naar de 28e plaats. Christenen laten weten dat ze een dagelijkse strijd voeren om te overleven. Militante moslims vermoordden katholieke priesters en protestantse voorgangers met hun gezinnen. Ook werden er ontvoeringen gemeld. Burgers die zichtbaar een christelijk symbool droegen werden ter plekke doodgeschoten. Jihadisten hebben scholen omgedoopt tot ‘Arabische scholen’ en kerken, winkels en gezondheidscentra gerund door christenen werden in brand gestoken.

“Christenen zijn voor de keus gesteld: bekeer je tot de islam of vertrek”, vertelt een bron van Open Doors. “De jihadisten zeggen vervolgens dat ze na drie dagen terug zullen komen en dan geen christen meer aan willen treffen op die plek”, voegt een andere bron toe.

De jihadisten voeren een agenda waarbij alle christenen moeten worden uitgeroeid. Eén incident uit april 2019 laat dat duidelijk zien. Een groep militante moslims verstoorde in een dorp een kerkdienst. Ze namen alle telefoons en identiteitsbewijzen in beslag, verzamelden alle Bijbels en verbrandden die. Daarna namen ze de pastor en zes kerkgangers mee en openden het vuur op hen. Eén christen overleefde die aanval.

In het noorden van Burkina Faso werden meer dan 200 kerken gesloten. Naast inheemse christenen zijn buitenlandse werkers doelwit van islamitische groeperingen zoals al-Qaeda. Er worden nog altijd missionaire hulpverleners in gijzeling gehouden, van wie sommigen al jaren.

Eenzelfde scenario van een omslag in godsdienstvrijheid zoals in Burkina Faso speelt zich af in Kameroen, dat op plaats 48 de Ranglijst Christenvervolging binnenkomt. De regering heeft de grootste moeite het land te besturen en veiligheid te bieden. In het noorden van het land, dat nog altijd een bolwerk is van Boko Haram, is veel sprake van geweld. Islamitisch radicalisme vormt een grote bedreiging voor christenen en kerkelijke activiteiten zijn verstoord.

In het noord- en zuidwesten van het land zijn toenemende spanningen tussen Engelstalige opstandelingen en de Franstalige meerderheid. Kameroen is ook een van de meest corrupte landen ter wereld.

Ongehuwde, vaak nog jonge meisjes die zich vanuit de islam bekeren tot het christendom worden vervolgens veelal gedwongen tot een huwelijk met een moslim. Op die manier moeten ze hun geloof in Christus vaarwel zeggen. Bovendien hebben zij te maken met dreiging van ontvoering door Boko Haram. Christelijke kinderen worden gedwongen om onderwijs over de islam te volgen.

Zelfs als Boko Haram is verslagen is het nog maar de vraag of de sociale harmonie terugkeert in deze regio en de situatie voor christenen verbetert, omdat islamitische ideologieën steeds dieper verankerd raken in het leven van jongeren in dit gebied.

Er zijn ten minste 27 verschillende islamitische groeperingen actief in verschillende delen van de Afrikaanse sub-Sahara. Dat aantal is nog exclusief Seleka, ex-Seleka en andere milities die nog altijd met elkaar in conflict zijn in de Centraal-Afrikaanse Republiek (25). De situatie in dit land wordt alsmaar complexer met zoveel verschillende groepen. Moordpartijen en het vernielen van eigendommen van christenen en kerken komt veel voor. In november 2018 werden twee priesters en een pastor gedood, samen met 112 anderen, voornamelijk christenen. Ex-Seleka-strijders worden verantwoordelijk gehouden voor de moord op een 77-jarige Europese non. Ze was uit haar huis gesleurd in het grensgebied met Tsjaad waarna haar keel was doorgesneden.

In Nigeria (12) hebben christenen het zwaar te verduren door geweld van islamitische Fulani-herders en strijders van Boko Haram. De International Crisis Group stelt dat het geweld door Fulani zes keer meer dodelijk is als het geweld van Boko Haram. Verschillende criminele bendes zaaien bovendien dood en verderf in gemeenschappen: moordpartijen, verkrachting, plundering, brandstichting en ontvoering voor losgeld komen voor. Soms zijn de slachtoffers nog geen 10 jaar oud. Slachtoffers laten weten dat ze voor de keuze zijn gesteld: zich bekeren tot de islam of vermoord worden.

In gebieden waar christenen in Nigeria nog in de meerderheid zijn, komt hun vrijheid meer en meer onder druk te staan. Geweld rukt op vanuit het noorden naar het midden en zuiden van het land, waar christelijke gemeenschappen zich tot voor kort nog veilig waanden. Splintergroeperingen die zich hebben afgescheiden van Boko Haram winnen aan terrein, zoals Islamic State West Africa Province. Strijders van deze beweging onthoofdden christelijke hulpverleners en hebben video’s de wereld ingestuurd waarin ze meedelen dat ze elke christen zullen doden die ze te pakken kunnen krijgen als genoegdoening voor moslims die in het verleden slachtoffer zijn geworden van religieuze strijd in het land.

Zij houden nog altijd vele vrouwen en meisjes in gijzeling, zoals het tienermeisje Leah Sharibu. Zij kwam in het nieuws omdat ze weigerde haar christelijk geloof vaarwel te zeggen en werd daardoor als enige van 104 ontvoerde schoolmeisjes niet vrijgelaten. Het lot van 112 voornamelijk christelijk Chibok-meisjes blijft ongewis. Andere meisjes die in 2019 werden ontvoerd werden gemarteld terwijl ze een telefoongesprek moesten voeren met hun ouders, om op die manier de hoogte van het losgeld te beïnvloeden.
Helaas is de ontvoering van christelijke meisjes en vrouwen niet enkel een daad van militante groeperingen. Rapporten laten zien dat christelijke studenten geregeld ook ontvoerd worden door mensen uit hun eigen gemeenschap. Ze worden verbaal, seksueel en lichamelijk mishandeld, gedwongen zich te bekeren tot de islam en te trouwen met een islamitische, vaak veel oudere man. Dat gebeurt allemaal schijnbaar straffeloos.

Trend 2: Islamitisch geweld verspreidt zich over Zuid- en Zuidoost-Azië

De invloed van radicale islamitische ideologie verspreidt zich niet alleen over landen in de Afrikaanse sub-Sahara, maar leidde ook tot wreedheden in landen in het zuiden van Azië. Het voornaamste voorbeeld daarvan is Sri Lanka (30) met de aanslagen op verschillende kerken en hotels op Paaszondag. Meer dan 250 mensen kwamen om het leven en zeker 500 mensen raakten gewond. Een kleine, Sri Lankaanse groepering, NTJ, eiste de aanslagen op. Deze beweging werd eerder neergezet als anti-boeddhistisch, maar claimde nu banden te hebben met IS. De aanslagen brachten het onderwerp ‘veiligheid’ bovenaan de recente verkiezingsagenda.

Op de Filipijnen, dat niet in de top-50 van de Ranglijst Christenvervolging staat, vielen in januari 2019 twintig doden en meer dan honderd gewonden bij een bomaanslag. De daders waren ook gelieerd aan IS.

In Pakistan is de islam al jarenlang dominant in vrijwel elk aspect van het dagelijks leven. Radicale islamitische groeperingen zijn sterk aanwezig, zoals de extreemrechtse islamitische Tehreek-e-Labbaik-partij, die aanzette tot de protesten met de oproep om de Pakistaanse christen Asia Bibi te doden. Het ziet er niet naar uit dat er binnen korte tijd verbetering kan worden verwacht in de strenge blasfemiewetgeving waar Asia Bibi slachtoffer van was. Bijna tien jaar lang hing haar de doodstraf boven het hoofd, omdat ze de profeet Mohammed zou hebben beledigd. In januari werd Bibi vrijgesproken, waarna ze naar Canada vertrok om een nieuw leven op te bouwen. Op dit moment zitten nog zeker twintig christenen gevangen vanwege godslastering.

Trend 3: Biometrische technologie en kunstmatige intelligentie: van gemak naar gevaar voor christenen

Het is geen goed nieuws voor de Chinese president Xi Jinping dat er op dit moment meer christenen in zijn land zijn dan leden van de Communistische Partij. Christenen vertrouwen op een hogere macht dan Xi’s partij en dat is hem een doorn in het oog. Met man en macht probeert hij christenen en aanhangers van andere religies onder de duim te houden. Duidelijk voorbeeld daarvan vormen de meer dan een miljoen Oeigoerse moslims die zijn opgesloten in detentiecentra in de provincie Xinjiang. Er is bewijs dat in deze kampen systematische hersenspoeling plaatsvinden en een dwangmatige vorm van controle.

Negentig miljoen christenen opsluiten in soortgelijke kampen als de moslims is echter onmogelijk. Daarom gebruikt Xi de tactiek om hen overal waar mogelijk te volgen. China zet hierbij, evenals andere autoritaire staten, steeds vaker biometrische technologie en kunstmatige intelligentie in.
China is bijvoorbeeld druk bezig met de invoering van de Social Credit Score. Goed gedrag wordt beloond en verkeerd gedrag wordt bestraft. Met een hoge score krijg je bepaalde privileges, een lage score kan ervoor zorgen dat je niet meer met het openbaar vervoer mag reizen of zelfs moeite hebt met het vinden van een woning.

Dit systeem vormt ook een bedreiging voor christenen in China. Uit de provincie Shandong ontving Open Doors berichten dat het ‘illegaal verspreiden van het christendom’ negatieve invloed heeft op de score. Met nieuwe wetgeving die gezichtsherkenning verplicht stelt voor de aankoop van een mobiele telefoon en internetgebruik dat wordt gekoppeld aan de Social Credit Score, wordt het voor christenen steeds moeilijker zich ongezien en ‘ondergronds’ te bewegen.

Ook voor Open Doors wordt het moeilijker om christenen te bereiken. Online middelen vormden een grote bron van bemoediging voor christenen, specifiek in afgelegen gebieden. Het delen van zulke middelen via internet is nu alleen nog toegestaan als provinciale ambtenaren die zich bezighouden met godsdienstzaken daar toestemming voor geven.

De gevolgen van de invoering van strengere wetgeving in 2018 die godsdienstzaken reguleert worden steeds meer zichtbaar in heel China. Voor jongeren onder de 18 jaar is het strikt verboden om een kerkdienst te bezoeken. Dit wordt nauwlettend in de gaten gehouden in de provincie Henan, waar het aantal christenen het hoogst is, en in de provincie Gansu.

Ook kerken die zijn aangesloten bij de door de staat gecontroleerde Driezelfkerk worden niet gevrijwaard van vervolging. Die vervolging varieert van het verwijderen van een kruis van het dak tot eindeloze bureaucratie. Steeds vaker worden kerken gesommeerd om camera’s te installeren en wordt er gebruik gemaakt van technologie met gezichtsherkenning. In de provincie Xinjiang is van ten minste één kerk bekend dat de kerkgangers in de rij moeten staan voor controles met apparatuur die gezichten kan herkennen. Ook in de provincie Hubei is gemeld dat dit de nieuwe gang van zaken is.

Ook in India gaat de ontwikkeling van biometrische technologie snel. Deze maand voert de Indiase regering een nieuw systeem in met gezichtsherkenning, naar eigen zeggen bedoeld om het werk van de politie te vergemakkelijken. De technologie laat echter nog veel mankementen zien en blijkt onnauwkeurig in het identificeren van mensen met een getinte huidskleur en van etnische minderheden.

Met ten minste 447 gemelde incidenten van geweld en haat tegen christenen, die plaatsvinden in een klimaat van straffeloosheid omdat de politie geen actie onderneemt en soms zelfs samenspant met de aanvallers, maakt de kerk in India zich grote zorgen. Daarbij worden christenen in de massamedia steeds vaker weggezet als ‘vertegenwoordigers van het Westen’ en wordt buitenlandse financiering voor Indiase NGO’s steeds vaker onderzocht.